> Гродзенская вобласць > Ашмянскі раён > вёска Міхайлоўшчына > Вінакурня
Міхайлоўшчына. Вінакурня
Міхайлоўшчына. Вінакурня

Міхайлоўшчына | Вінакурня - Каментарыі

Год пабудовы (перабудовы): 1907
Каардынаты:
54° 11'15.96"N, 26° 0'40.13"E
в. Міхайлоўшчына Ашмянскі раён.
Сядзібна-паркавы комплекс
Паводле Часлава Янкоўскага, Міхайлоўшчына як адзіны з фальваркаў была філіялам Гальшан (адносілася да Гальшанскага ключа). За даўгі Тамаша Сапегі ў 1650 г.тая маёмасць была выдзелена з агульнага карыстання і аддадзена Мікалаю Ітору. У сталым узросце ён разам з жонкай (дзявочае імя Ялонская) завяшчаў Міхайлоўшчыну гальшанскім францысканцам. Але з гэтым не пагадзіўся Канстанцін Валканоўскі, сын Мікалая Іторы ад першага шлюбу, які захапіў фальваркі. Нягледзячы на пратэсты манахаў-францысканаў, ён падараваў фальварак жонцы (дзявочае прозвішча Гудэбская). У сваю чаргу яна прадала Міхайлоўшчыну свайму брату Валяр’яну Гудэбскаму, пінскаму скарбніку, які за пазыкі аддаў Міхайлоўшчыну ўладальніку Гальшан лідскаму маршалку Францішку Мосевічу. Спрэчка з францішканцамі працягвалася і скончылася толькі тады, калі гаспадыня фальварка, удава Мосевіча, у 1717 г. перапрадала Міхайлоўшчыну з вёскамі Дзядзькаўцы, Сякераўцы і Бачкоўцы іх арандатарару Малкоўскаму.
Малкоўскія валодалі Міхайлоўшчынай самае меншае да паловы 18 ст. У 1804 г. яна належала Рыгору Несцяровічу, ад яго перайшла да дачкі Вецінгофай. Ад яе фальварак набылі Вітунскія. У другой палове ХІХ ст. Міхайлоўшчына была ўласнасцю Яна Вітульскага. Затым у спадчыну атрымала яе адна з яго дачок – Марыя (памерла ў 1907 г.), жонка Канстанціна Скіндэра (герба “Шранява”, памёр у 1915 г.). Апошнім уладальнікам Міхайлоўшчыны быў сын Канстанціна Часлаў Скіндэр (1883-1966), жанаты з Софіяй з сям’і Чаковічаў. У 1939 г. плошча маёнтка складала каля 700 га.
Будынак двара ў Міхайлоўшчыне быў пабудаваны ў канцы 18 – пачатку 19 ст. Павернутая франтонам на поўдзень пабудова была драўляная, параўнальна невялікая, узведзеная на падмурку ў форме шырокага прамавугольніка. Высокая страха дома была з гладкай гонты. З боку ўезда знаходзіўся шырокі порцік з дзвюма парамі дастаткова масіўных калон з балконам і мезнінам. Пазней балкон быў накрыты страхой на чатырох тонкіх слупах. Сцены дома з вонкавага боку былі ашаляваны дошкамі. Фасад дома ўпрыгожвалі аднолькава белыя калоны, вокны, аканіцы, а таксама дзверы.
Унутры дома да порціка прымыкаў вялікі калідор, а з паўночнага боку – вялікая сталовая з выхадам на садовую тэрасу. З абодвух бакоў фасада было тры пакоі. Пакой з правага боку калідора з’яўляўся салонам, з левага кабінетам. Сцены ва ўсіх пакоях былі гладка атынкаваны, столь – балачная. Акрамя печаў з жоўтай і карычневай кафлі ў доме меўся яшчэ камін, таксама з кафлі. Магчыма, усё гэта было пабудавана ў другой палове ХІХ ст. Старадоўняя мэбля была вывезена да 1914 г. у Варшаву ці Вільню. Усё, што засталося на месцы, прапала падчас Першай сусветнай вайны. Да самых каштоўных помнікаў, якія захоўваліся ў Міхайлоўшчыне, адносіўся сямейны архіў Скіндараў, які ахоплівае час ад 1646 г.
Сядзібу з усіх бакоў акружаў парк плошчай 6 га. Від на дом адкрываўся толькі з боку галоўнай уяздной брамы. Яна складалася з двух мураваных чатырохвугольных слупоў са страхой у выглядзе стажка, накрытай гонтамі. Паміж брамай і порцікам дома пасярод шырокай дарогі для пад’езду транспарту знаходзіўся вялікі газон у выглядзе круга з клумбамі. З вонкавага боку дарогі раслі старыя лісцевыя дрэвы розных парод ліпы і пірамідальныя стрэлавідныя высокія таполі. Каля правага слупа галоўнай брамы знадворку знаходзілася невялікая пабудова – вартаўнічая будка. Яўчэ адна ўяздная брама амаль аднолькавага выгляду знаходзілася з заходняга боку двара. Па перыметрыпарку непадалёку ад жылога дома знаходзіліся дзве іншыя пабудовы з таго самага часу і падоьнага спосабу будаўніцтва. Да іх прымыкаў невялікі флігель, у плане прыбліжаны да квадрата, накрыты двухсхільным гонтавым дахам. Перад уваходам быў навес на 4 слупах. Будынак служыў лядоўняй. Значная частка парку знаходзілася за жылым і па яго баках. Найбольш у парку было трохсотгадовых высокастрэмістых ліп. Была алея з елак і многа дэкаратыўных кустоў бэзу звычайнага і чорнага, барбарысу, дзікіх руж і іншых. Двор у Міхайлоўшчыне быў невялікі, але меў, аднак, выгляд добра распланаванай і гарманізаванай вясковай сядзібы.

Аб маёнтках Ашмяншчыны і іх уладальніках. Міхайлоўшчына. Навасёлкі /Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага р-на. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С 606-608..
адказаць

Дадаць паведамленне

*
*
*
*