> Гродзенская вобласць > Гродзенскі раён > вёска Белыя Балаты > Сядзібна-паркавы ансамбль Тукалаў
Белыя Балаты. Сядзібна-паркавы ансамбль Тукалаў
Белыя Балаты. Сядзібна-паркавы ансамбль Тукалаў

Сядзібна-паркавы ансамбль Тукалаў | Белыя Балаты

Год пабудовы (перабудовы): XIX
Каардынаты:
53° 48'8.17"N, 23° 48'37.89"E

Фотагалерэі

Выбраныя здымкі

Белыя Балаты. Сядзібна-паркавы ансамбль Тукалаў

Сядзібны дом Тукалаў у былым фальварку Белыя Балоты Фота © Вольга Касцючэнка |

Белыя Балоты

Першыя звесткі аб існаванні маёнтка Белыя Балоты знаходзім у матэрыялах 2-й паловы XVІІІ стагоддзя. Паводле дакументаў парафіяльнага архіва Селіванаўскага касцёла, у 1798 годзе маёнткам валодаў Ян Мароз, суддзя былога Гродзенскага павета. 22 мая 1806 года прадаў яго канюшнаму Альберту Сабалеўскаму. А ўжо праз год, паводле геаграфічнага слоўніка польскіх зямель, быў прададзены Войцеху Сабалеўскаму. Графіня Сабалеўская ў 1865—1867 гадах з’яўлялася фундатарам будовы касцёла ў Селіванаўцах, які стаў месцам радавога пахавання іх сям’і. Недзе ў пачатку XX стагоддзя апошні з Сабалеўскіх прайграў маёнтак у карты пану Тукалу і ажаніў яго са сваёй дачкой. Пасля прыходу савецкіх войскаў пан Тукала ўцёк на Захад. Сын Яўген памёр яшчэ ў польскі час, Міхаіл быў забіты ў 1938 годзе ўласным парабкам. Астатнія, як і бацька, збеглі ў Еўропу.

Будавалі Тукалам сядзібны дом мясцовыя цесляры, якія мелі багаты вопыт і ведалі традыцыі. Унутранае аздабленне дома адпавядала тагачаснай еурапейскай модзе. У буфетах і пасудных шафах быў дарагі фарфор, шкло, крышталь.

Каля памесця быў разбіты ружоўнік з сотнямі гатункаў руж, прывезеных з-за мяжы. Побач, у клетках, жылі паўліны, па двары бегалі цацаркі. Пан вельмі ганарыўся звярынцам, заўсёды паказваў яго гасцям, якія наведвалі маёнтак.

Непадалёку знаходзіліся баракі і чваракі — жыллё для наёмнай сілы.

Парк у Белых Балотах быў створаны ў 2-й палове XІX стагоддзя. Ён знаходзіцца ў выгіне невялікай рачулкі Беліца. Сучасны стан парка патрабуе адраджэння. Тут і цяпер растуць старыя лістоўніцы, ліпы-веліканы, дубы-помнікі, высачэзныя грабы. Унізе мноства кветак і лекавых траў.

За паркам — невялікі сад, да якога прымыкае ліпавая алея. Праўда сёння сад па загадзе мясцовых улад выкарчаваны.

На ўскрайку — арыгінальныя гаспадарчыя мураваныя пабудовы. Кажуць, што гэта сушыльня і гарэльня. У сушыльні сушылі тытунь, які вырошчваў пан Тукала. На паўночным баку захавалася сценка, складзеная з каменю, якая аддзяляла парк і сад ад іншых насаджэнняў.

У былой сядзібе сёння знаходзяцца клуб і бібліятэка.

Белыя Балоты
Марыя ХРАМЛЮК, Звязда

http://zviazda.by/2013/10/20196.html