> Гродзенская вобласць > Шчучынскі раён > вёска Вялікае Мажэйкава > Гаспадарчы двор Хадкевічаў
Вялікае Мажэйкава. Гаспадарчы двор Хадкевічаў
Вялікае Мажэйкава. Гаспадарчы двор Хадкевічаў

Гаспадарчы двор Хадкевічаў | Вялікае Мажэйкава

Год пабудовы (перабудовы): XVIII-XIX
Каардынаты:
53° 40'55.50"N, 24° 56'6.94"E

Фотагалерэі

Выбраныя здымкі

Вялікае Мажэйкава. Гаспадарчы двор Хадкевічаў

Лямус Фота © К. Шастоўскі |

Вялікае Мажэйкава. Гаспадарчы двор Хадкевічаў

Флігель Фота © radziwill.by |

Вялікае Мажэйкава. Гаспадарчы двор Хадкевічаў

Рэшткі ўязной брамы Фота © К. Шастоўскі |

Сядзібна-паркавы комплекс знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі. Адбудова сядзібы пачалася на пачатку 18 ст. пры Адаме Тадэвушу Хадкевічу. Комплекс аб'ядноўваў сядзібны дом, вялікі парк (10 га), адпачатку з трох бакоў акружаны пладовым садам, мураваную агароджу, флігель, гаспадарчыя пабудовы: сабакарня, лядоўня, два дамы прыслугі - левы і правы, лямус, вялікі склад, альтанка, капліца (пабудаваная ў другой палове 18 ст., на пачатку 20 ст. была рэстаўравана па плану архітэктара Тадэвуша Раствароўскага), фантан, млын, дзве сажалкі, побач с сядзібай вінакурня 1839 г. і піцейны дом. Перад галоўным фасадам сядзібнага дома была парадная плошча і ўезд у сядзібу з 2 штучнымі прамавугольнымі сажалкамі па баках.

Сядзібны дом - будынак простакутнай формы на высокім падмурку з высокім ламаным гонтавым дахам. Па абодвух баках ад сядзібы сімэтрычна стаялі два аднатыпных будынка прыслугі (левы і правы) знешне падобныя на сядзібны дом. Згодна з мясцовай традыцыяй у іх месцілася панцэрная харугва Хадкевічаў. У абодвух будынках былі стайні на 20 коней і памяшканні для вершнікаў. У 19 ст. абодва дамы былі перапланаваны пад жытло для прыслугі. У 1920 г. згарэў левы дом. Зруйнаваны сядзібны дом згарэў ў 1915 г. у гады 1-й Сусветнай вайны, захаваліся толькі дзве калоны агароджы і вялікая куча друзу.

Aпошні гаспадар В.Мажэйкава - Міхал Верашчака з большага перабудаваў ацалелы правы дом пад жытло для сябе. Пакоі былі старанна адрамантаваны, але ужо не было ні каштоўнай мэблі, ні каштоўных твораў мастацтва.

Сядзібны парк знаходзіцца ў занядбаным стане: зарослы і засмечаны. Бачна, што працяглы час не даглядаўся. Ліхтары і прымітыўныя сталевыя альтанкі савецкіх часоў паразбіваныя і павывернутыя. Раней меў сімэтрычную рэгулярную планіроўку. Складаўся з параднага партэра і сістэмы баскетаў, падзеленых сеткай грабавых, ліпавых і кляновых алей. Кампазыцыйная вось парку пачыналася брамай і завяршалася капліцаю. У паўднева-усходняй частцы парку была альтанка. Ад альтанкі захаваліся прыступкі і падмурак.

У заходняй частцы знаходзіўся флігель. Ен прамавугольны, мураваны і атынкаваны. Вырашаны ў класічным стылі. Захаваўся адносна добра, месцамі абсыпалася атынкоўка. Выкарыстовыўваецца як жылы дом.

Вялікі склад і лямус размешчаны ў цэнтры сядзібы. Лямус двухпавярховы, квадратны ў плане будынак, аздоблены вонкавай драўлянай галерэяй на ўзроўні другога паверху. Першы паверх мураваны, другі драўляны. Вялікі склад і лямус захаваліся ў адносна добрым стане. У абодвух зараз калгасныя склады. Мураваная агароджа захавалася фрагмэнтамі. Захаваліся рэшты слупоў брамы.

Лядоўня і сабакарня знаходзяцца з паўночнага боку саду, што мяжуе з вуліцаю Леніна. Абодва будынкі ў добрым стане. Над дзвярыма лядоўні захавалася дата маляваная фарбаю - 1790. Сведчанні аб будынку адсутнічаюць у даведніках. Лядоўня мае вялікія лехі, там знаходзіцца студня. Сцены маюць таўшчыню каля 1 м. Зараз лядоўня прыстасавана пад жытло.

Дом прыслугі захаваўся добра, зараз жылы дом. Капліца і фантан не захаваліся. Млын часткова захаваўся. Дзве сажалкі зарослыя, у благім стане.

Літ.:
Л.Лаўрэш
У ваколіцах Маламажэйкаўскай царкы-крэпасці
Праект "Pawet"