> Мінская вобласць > Пухавіцкі раён > мястэчка Дукора
Дукора. Могілкі габрэйскія

Дукора - фота і помнікі

Першая пісьмовая згадка: 1582

Магчымыя варыянты:
Дукора Дукора Dukora Dukora

Каардынаты:
53° 40'20.100"N, 27° 57'31.79"E

Што паглядзець у Дукоре

Страчаная спадчына

Гісторыя Дукоры

Дукора - былое мястэчка, сёння веска ў Пухавіцкім раёне. За 25 км на ПнЗ ад Мар'інай Горкі. На скрыжаванні аўтадарог Мінск—Бабруйск і Рудзенск—Смілавічы, 1588 жыхароў, 652 двары (1993 г.).

У 16 ст. Дукора ў складзе маёнтка Бакшты ў Менскім павеце, належала панам Кезгайлам, з 1554 г. яго нашчадкам па жаночай лініі: частка сяла Завішам, частка Шэметам. Упершыню Дукора ўпамінаецца ў 1582 як уласнасць непаўналетніх дзяцей Я. Завішы, маці якіх другім шлюбам выйшла за князя А.І. Вішнявецкага; тады ж згадваецца дукорскі сельскі старац Еська Юр'евіч — прыслужнік князя Вішнявецкага і паноў Завішаў. У 1592 і 1595 гг. у якасці ўласнікаў Дукоры ўпамінаюцца Ян і Вацлаў Шэметы, старца — С. Мазоўка. З 1606 саўладальнікамі Дукоры былі ўдовы А.Я. Завішы і В.М. Шэмета, старац — Ц. Мазоўчыч. У 1615 г. Дукора аддадзена ў заклад К. Служку, у сяле былі 84 двары сялян-кунічнікаў. Пазней уладальнікамі маёнтка сталі Агінскія. Апошнім уладальнікам Дукоры і ўсяго "бакштанскага графства" з роду Агінскіх быў гетман Міхал Казімір (1730-1800 гг.). Пасля наўдалай вайны з Расеяй, на якую гетман выдаткаваў амаль усе свае сродкі Дукора з канца 1790-х г. перазходзіць да былога ўпраўляючага маёнткам Францішка Оштарпа - сына ўсталяўваўшагася ў ВКЛ шведскага жаўнера арміі Карла ХІІ.

З 1793 г. Дукора ў Расейскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1800 г. складалася з панскага двара, невялікага мястэчка, сяла; мела уніяцкую Узвіжанскую царкву, габрэйскую школу, будаваўся мураваны касцёл; праводзіліся 4 кірмашы на год. У 1-й палове 19 ст. Ашторпамі (сынам Францішка Леонам Ашторпам, 1786-1851) пабудаваны мураваны палац, працавалі цырк з замежнымі акцёрамі, аркестр, бібліятэка. З 1850-х г. Дукора належала дачцэ Леона Ашторпа Леакадыі Сенажэцкай. З 1861 г. цэнтр воласці; 225 душ у мястэчку і 133 у сяле. У 1864 г. касцёл ператвораны ў праваслаўную Петрапаўлаўскую царкву. У 1874 г. маёнтак прададзены галандцу Канстанціну Гарцінгу (памёр у 1891 г.), сям'я якога ўсталявалася на Меншчыне ў пач. 19 ст. У 1876 г. пры маёнтку вадзяны млын і 3 карчмы. У 1881 г. мястэчка злілося з сялом; 842 жыхароў, 2 царквы, шпіталь. На пач. 20 ст. пры маёнтку жылі 102 чал., у мястэчку — 1444. Пасля 1891 г. Дукора належала братам Антонію і Станіславу Гарцінгам, пасля 1913 г. сыну апошняга Георгію, які ў 1918 г. выехаў у Францыю.

У лютым—снежні 1918 г. акупавана германскімі войскамі. З сакавіка 1918 г. уваходзіць у склад абвешчанай БНР. У жніўні 1919 — ліпені 1920 гг. акупавана польскімі войскамі. Непадалёку ад Дукоры ў 1919—20 гг. дзейнічаў партызанскі атрад. З 20.8.1924 г. цэнтр сельсавета ў Смілавіцкім, з 8.7.1931 г. ў Пухавіцкім, з 12.2.1935 г. ў Рудзенскім раёнах. У 2-ю сусветную вайну з чэрвеня 1941 г.да ліпеня 1944 г. акупавана ням.-фаш. захопнікамі. З 20.1.1960 г. у Пухавіцкім раёне. З 1970 г. у Дукоре 2258 жыхароў, 797 двароў. У вёсцы сярэдняя школа, дашкольная дзіцячая ўстанова, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аддзяленне сувязі, 3 магазіны. Помнік землякам, што загінулі ў 2-ю сусветную вайну, помнік дукорскім партызанам, што загінулі ў 1920 г. Радзіма савецкага дзеяча А.Р. Чарвякова. Помнікі архітэктуры класіцызму: флігель, уязная брама і парк Гарцінгаў, будынак былога касцёла (перароблены пад жытло).

Крыніца:
Вячаслаў Насевіч
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.3.
Мінск, "Беларуская Энцыклапедыя", 1996

Дукора. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Дукора.  Касцёл Касцёл

Былы касьцёл - зараз будынак прыстасаваны пад жытло барачнага тыпу. У месцах алтароў зроблена прыбіральня

Дукора.  Краявіды Краявіды

Уязная брама былой сядзібы Гарцінгаў

Дукора. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Дукора.  Палац Гартынгаў

Дукора. Палац Гартынгаў (> 1780) Палац. З малюнка Н. Орды. 1870-я

Каментарыі