Царква Нараджэння Божай Маці | Дзедзіна (Папоўшчына)

Больш фотаздымкаў (19) >>

Гадоў сямнаццаць таму, калі ў продажы з’явіліся даволі падрабязныя мапы, я знайшоў там даволі цікавую рэч: у пятнаццаці кіламетрах ад Глыбокага, па дарозе на Галубічы, адзначаны крыжык. Значыць, царква альбо касцёл. Дзіўна, — падумаў я, — чаму аб гэтым нідзе не напісана. У сотні тры крокаў ад храма — адзначаны некалькі хат. Паселішча падпісана як Дзедзіна.

Сядаю на ровар. Мінаючы кавальскую царкву я ўз’ехаў на пагорак, з якога адкрываліся даволі прыгожыя далягляды. Як потым даведаўся, тое месца — найвышэйшы пункт Глыбоччыны. Праехаўшы кіламетр-другі, я ўбачыў на даляглядзе праваслаўны храм. Але ехаць прыйшлося яшчэ досыць доўга. Не асфальт пад калёсамі, а — жвіроўка.

Калі дасягнуў мэты, то здзівіўся яшчэ больш. У чыстым полі, збоч гасцінца, стаіць даволі прыгожай архітэктуры царква. Выглядае досыць прыстойна, хоць і “мураўёўка”. Шмат у яе аздобе элементаў візантыйскай архітэктуры. Атачаюць храм векавыя клёны і ліпы.

Вакол — ніводнай хаты. Дзесь, на адлегласці, там-сям, стаяць самотныя дубы волаты. Хутчэй усяго, былі тут, некалі, хутары. Але, дзе тая вёска Дзедзіна? Ад храма адыходзіць сцежка, якая потым, далей, губляецца ў хмызняках. Відавочна, там і ёсць тое Дзедзіна. Вырашыў заехаць, распытаць нешта пра храм.

Ля крыніцы, побач з домам, дзве кабеты паласкалі бялізну. Разгаварыліся.

— Дзіўна, вакол ніводнай хаты. У чыстым полі стаіць царква! — кажу я. — Як такое можа быць?!

— Царкву пабудавалі ў вёсцы Папоўшчына. Было ў ёй некалькі хат. Жыў тут і бацюшка, таму і Папоўшчына. Побач — шмат хутароў. Не стаяла яна даўней у чыстым полі. Штогод тут адбываўся фэст, — кажа адна з кабет. Пры саветах хутары і вёску Папоўшчына, у сувязі з меліярацыяй, ссялілі ў вёскі. Адна царква засталася. Была паўразбураная. Нядаўна адрамантавалі. Стаіць цяпер, як новая.

У Глыбокім я распытаў ураджэнцаў гэтых мясцін. Той факт, што царква Ражства Багародзіцы стаяла раней у вёсцы Папоўшчына, пацвярджаецца. Відавочна, пабудаваная ў пачатку ХХ стагоддзя.

Пішучы гэтыя радкі, я патэлефанаваў у аддзел інфармацыі Глыбоцкага райвыканкама. Справа ў тым, што храм існуе, але не вядома да якой парафіі ён прыпісаны. У даведніках Полацка-Глыбоцкай епархіі царквы ў вёсцы Дзедзіна Глыбоцкага раёна не значыцца, аднак значыцца царква ў Галубічах, чаго, насамрэч, няма.

Супрацоўніца Ірына Віктараўна Апяцёнак сказала, што пра існаванне царквы ў вёсцы Дзедзіна яна не ведае. Зарэгістравана праваслаўная парафія ў вёсцы Галубічы, якая мае свой статут і адрас царквы — вёска Галубічы. Ёсць на тое ўсе адпаведныя дакументы. Называецца царква Ражства Найсвяцейшай Багародзіцы, як і ў Глыбокім. Толькі ў Глыбокім — сабор, там — царква.

Патэлефанаваў айцу Сергію, настаяцелю Глыбоцкага кафедральнага сабора.

— Царква ў вёсцы Дзедзіна? Дык гэта ж Докшыцкі раён! — кажа святар.

— Які гэта Докшыцкі раён, калі храм стаіць паміж Глыбокім і Галубічамі? — пярэчу я.

— Дык тады гэта папоўшчынская царква. Яна лічыцца галубіцкай парафіяй. Там святар — айцец Дзмітрый.

Такая, вось, рэчаіснасць. Храм у Галубічах на паперах існуе, насамрэч — ён стаіць за тры кіламетры ад вёскі, у чыстым полі, недалёка ад хутара Дзедзіна.

Тут варта заглянуць у гісторыю. У канцы 18 стагоддзя ў Галубічах дзейнічала уніяцкая царква, якая згарэла ў 1822 годзе. У 1843 годзе была пабудавана царква Міколы Цудатворца на сродкі мясцовага насельніцтва. Царкву знішчылі пасля вайны мясцовыя партыйныя актывісты. Засталіся толькі старыя дрэвы на царкавішчы. Царкоўныя кнігі, сярод якіх былі і мясцовыя летапісы, прывезлі ў Глыбокае і спалілі ў качагарцы Глыбоцкага райвыканкама.

Такім чынам, з адраджэннем духоўнасці, у нашыя дні, храм у неіснуючай ўжо вёсцы Папоўшчына, які доўгі час стаяў у руінах, быў адрамантаваны і стаў лічыцца Галубіцкім.

Уладзімір Скрабатун,
адмыслова для Radzima.org