> obwód witebski > rejon brasławski > miasteczko Druja > Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów
Druja. Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów
Druja. Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów

Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów | Druja

Rok budowy (przebudowy): 1643-46
Współrzędne geograficzne:
55 47'17.27"N, 27 27'46.87"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Druja. Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów

Foto © |

Druja. Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów

Nawa główna Foto © ߢ |

Druja. Kościół Św. Trójcy i klasztor Bernardynów

Kościół Św. Trójcy w Drui. Fasada główna i brama Foto © ߢ |

Kościół pod wezwaniem Św. Trójcy i klasztor bernardynów

Najcenniejszym zabytkiem Drui jest zespół kościoła i klasztoru bernardynów, zlokalizowany na wysokim brzegu Dźwiny, na wschodnim krańcu niegdysiejszego Sapieżyna, a właściwie już w odrębnej części miasta, zwanej dawniej Sapieżyńską Słobodą. Z nadrzecznej skarpy rozciąga się widok na dużą wyspę otoczoną ramionami Dźwiny, zwaną Ostrowem Bernardyńskim.

Wysoka wieża bernardyńskiej świątyni, stercząca ponad bujną zielenią i niską zabudową, jest widocznym z daleka charakterystycznym elementem sylwetki Drui.

Bernardynów sprowadził do Drui w pierwszej połowie XVII wieku ówczesny właściciel miasta, podkanclerzy litewski Kazimierz Lew Sapieha, którego staraniem wzniesiono dla zakonników świątynię oraz zabudowania klasztorne.

Barokowy kościół Św. Trójcy powstał w latach 1643-46, a przebudowano go w drugiej połowie XVIII wieku. Po kasacie klasztoru w 1852 roku służył jako kościół parafialny. W 1944 roku spłonął w wyniku uderzenia bomby lotniczej. Po II wojnie światowej był zamknięty, później pozostawał formalnie w zarządzie miejscowego przedsiębiorstwa melioracyjnego, a w rzeczywistości stał opuszczony i stopniowo niszczał. Zniszczeniu podczas pożaru lub grabieży uległo cenne ruchome wyposażenie świątyni, między innymi rokokowe organy, obrazy z XVII i XVIII wieku, drewniane rzeźby.

Szczególnie cenne były dzwony: renesansowy Zygmunt z 1520 roku oraz ogromny Kazimierz, podarowany przez fundatora świątyni, a wykonany w słynnej ludwisarni Hansa Behema w Krakowie i według miejscowej tradycji przewieziony na drugi koniec Rzeczypospolitej na saniach. Kazimierz był używany tylko przy specjalnych okazjach: gdy wybuchła wojna, umarł papież lub król. Oba dzwony, jak i szereg mniejszych, zostały przez miejscowych parafian uruchomione podczas obu wojen światowych, zniszczono je jednak w okresie władzy radzieckiej.

Kościół jest trójnawową bazyliką z półkoliście zamkniętym prezbiterium i pojedynczą zakrystią. Od przodu do głównego korpusu przylega dobudowana w 1772 monumentalna, czterokondygnacyjna wieża, nakryta barokową kopułą i flankowana na wysokości drugiej kondygnacji przez spływy wolutowe zakrywające szczyty naw bocznych. Poszczególne kondygnacje wieży zdobią różnego kształtu otwory okienne, faliste gzymsy i narożne pilastry. Pilastry zdobią także boczne elewacje świątyni. Prezbiterium i ściany boczne wzmocnione są szkarpami.

W 1989 roku świątynię zwrócono wiernym. Rozpoczął się remont, podczas którego odnowiono i częściowo zrekonstruowano barokowo-rokokowy wystrój wnętrza. Wyróżnia się późnobarokowy, trójkondygnacyjny ołtarz główny z lat 1764-67 oraz ambona i cztery ołtarze boczne wykonane w stylu rokokowym w 1779 roku. Zachowała się także część oryginalnych, XVII wiecznych zdobień kościoła.

Do kościoła przylega dwukondygnacyjny budynek klasztoru, tworzący wraz ze świątynią zamknięty czworobok zabudowań z wewnętrznym dziedzińcem. Całość zespołu otacza ogrodzenie z barokową bramą z 1778 roku. Klasztor został wzniesiony w pierwszej połowie XVII wieku i rozbudowany w drugiej połowie XVIII wieku. Zewnętrzny wystrój jest skromny, elewacje urozmaicają jedynie ryzality i przybudówki.

Zgromadzenie bernardynów zlikwidowano z polecenia władz carskich w 1852 roku. Od 1923 roku pobernardyńskie budynki zajmowali ojcowie marianie, którzy opiekowali się miejscową parafią. Klasztor marianów i prowadzona przez nich szkoła stały się ośrodkiem kształcenia inteligencji białoruskiej.

W prowadzonym przez marianów gimnazjum pracował jako nauczyciel Antoni Gołubiew, znany pisarz, autor powieści historycznych.

Grzegorz Rąkowski
Wśród jezior i mszarów Wileńszczyzny, Rewasz, Warszawa 2000
(A.O.)

Wiadomości