> obwód brzeski > rejon berezowski > wieś Zdzitów
Zdzitów. Dwór

Zdzitów - zabytki | zdjęcia

Pierwsza pisemna wzmianka: 1005

Możliwe warianty:
Zdzitów Zdzitava Zdzitowo Zdzitovo Zdzitow Zditovo Zditov

Współrzędne geograficzne:

Co warto zobaczyć:

Utracona spuścizna

Historia Zdzitówa

Położony nad dopływem Jasiołdy Dorohobużą. Po lewej ciągną się łąki i bagna w uoczysku Wor. Dzisiejszy Zdzitów składa się z trzech części. Najrozleglejsza, wschodnia, to niegdyś odrębna wieś Horbowo, zajmująca skraj sporowskiego ostrowu. Łączy się z nim niewielka śródbagienna wysepka, leżąca tuż nad Dorohobużą, na której znajduje się centrum Zdzitowa z cerkwią. Trzecia część wsi leży już za rzeką, na niewielkim półwyspie wcinającym się w bagna.

Ta zapomniana dziś poleska wioska może poszczycić się szacowną historią. Gród Zdzitów wymieniany był bowiem już w Latopisie Ipatijewskim pod datą 1252. Co do dokładnej jego lokalizacji do dziś toczą się spory, ale najbardziej prawdopodobne wydaje się, że znajdował się 7 km na południe od obecnej wsi, w pobliżu miejscowości Staromłyny, na prawym brzegu Jasiołdy, gdzie odkryto resztki grodziska datowane na XI-XIII wiek i pozostałości osady z tego okresu.

Dwór Zdzitów, zlokalizowany już w obecnym miejscu, wzmiankowany jest po raz pierwszy w XV wieku. Był wówczas ośrodkiem włości w powiecie słonimskim, należącym pierwotnie do województwa trockiego, a później do nowogródzkiego.

Od 1520 roku Zdzitów określany jest jako miasteczko. Leżało ono tam, gdzie obecnie centralna część wsi na śródbagiennej wyspie. Od 1561 roku włość zdzitowska znalazła się w ręku Tyszkiewiczów, którzy w 1567 roku ufundowali w miasteczku cerkiew. Później Zdzitów należał do Sapiehów, a od XVII wieku stał się ośrodkiem dzierżonego przez nich odrębnego starostwa niegrodowego w powiecie słonimskim. W 1757 roku wojewoda smoleński Piotr Paweł Sapieha sprzedał starostwo kasztelanowi połockiemu Adamowi Brzostowskiemu. Po rozbiorach Zdzitów pozostał miasteczkiem, choć w 1880 roku liczył zaledwie 664 mieszkańców. Dopiero w niepodległej Polsce miejscowość spadła do rzędu wsi. W 1921 roku mieszkało w niej 960 osób. Jedynym obiektem godnym uwagi w Zdzitowie jest drewniana XIX wieczna cerkiew w centrum dawnego miasteczka.

Grzegorz Rąkowski
Czar Polesia, Rewasz, Pruszków 2001
(A.O.)


Zdzitów. : Zabytki i atrakcje | zdjęcia

Zdzitów.  We wsi

Zdzitów. We wsi Foto © i iii

Zdzitów. : Utracone spuścizna | zdjęcia

Zdzitów.  Dwór

Zdzitów. Dwór (?) Adam Skowroński, '...urodzony w majątku Zdzitowie gub. grodzieńskiej...' 1829-1893 Foto © Anna Ostrowska

Wiadomości