> Мінская вобласць > Нясвіжскі раён > вёска Ужанка
Ужанка. Гаспадарчы двор

Ужанка - фота і помнікі

Першая пісьмовая згадка: 1560

Магчымыя варыянты:
Ужанка Ужанка Użanka Užanka Вужанка Uzanka Uzhanka Vuzhanka Vuzanka

Каардынаты:
53° 18'9.84"N, 26° 35'4.12"E

Што паглядзець у Ужанцы

Гісторыя Ужанкі

Ужанка (Вужанка) (да 12.11.1966 г. вёскі Вялікая Ужанка і Малая Ужанка) — вёска ў Гарадзейскім сельсавеце. Вядома з 16 ст. У 1560 г. князю Мікалаю Радзівілу зроблена даніна на 2 валокі зямлі на Ужанцы. У 1584 г. князь перадаў в.Ужанка ў Навагрудскім ваяводстве ВКЛ (18 валок зямлі) ва ўладанне езуітаў. З 1796 г. ў Навагрудскім павеце. У 1853 г. паводле «Вандровак» Уладзіслава Сыракомлі ў Ужанцы меўся касцёл. У лесе за вёскай сяляне здаўна рабілі ямы і печы для выпальвання вапны. Паводле паданняў у гэтым лесе хаваліся разбойнікі, якія рабавалі вандроўнікаў.

У 1870 г. існавалі 2 вёскі: Вялікая Ужанка, 63 душы мужчынскага полу і Малая Ужанка, 61 душа мужчынскага полу, у Гарадзейскай воласці Навагрудскага павета. Побач з вёскамі знаходзіўся маёнтак Ужанка (у 1876 г. разам з фальваркам Рудаўка 1068 дзесяцін зямлі ), уладанне Корбутаў. У 1897 г. ў в. Малая Ужанка 36 двароў, 250 жыхароў, у в. Вялікая Ужанка 35 двароў, 241 жыхар, хлебазапасны магазін. У маёнтку Ужанка 13 двароў, 28 жыхароў, каталіцкая капліца. Побач з паштовым трактам Гарадзея—Нясвіж знаходзіўся таксама фальварак Ужанка, уладанне памешчыцы Неслухоўскай, 4 пабудовы, 5 жыхароў. У 1909 г. вёскі Вялікая (39 двароў, 239 жыхароў) і Малая (48 двароў, 314 жыхароў) Ужанка; маёнтак Ужанка — 10 жыхароў. У 1916 г. ў адной з вёсак працавала аднакласнае народнае вучылішча. З сакавіка 1918 г. уваходзіцб у склад абвешчанай БНР. У 1921—39 гг. у складзе Польшчы, у Гарадзейскай гміне Нясвіжскага павета. У 1921 г. на месцы сучаснай вёскі — в. Вялікая Ужанка, 63 двары, 363 жыхары, в. Малая Ужанка, 56 двароў, 365 жыхароў; асады — Ужанка-1 (5 жыхароў) і Ужанка-2 (18 жыхароў); фальварак Ужанка (3 двары, 33 жыхары).

З 1939 г. ў БССР, з 4.12.1939 г. ў Нясвіжскім павеце, з 15.1.1940 г. ў Нясвіжскім раёне Баранавіцкай вобласці, з 12.10.1940 г. ў Гарадзейскім сельсавеце таго ж раёна і вобласці, з 8.1.1954 г. ў Мінскай вобласці. У 1940 г. — в. Вялікая Ужанка, 332 жыхары, пачатковая школа, в. Малая Ужанка, 377 жыхароў, хутар Ужанка, 42 жыхары і былы маёнтак Ужанка, 15 жыхароў. 12.11.1966 г. вёскі Вялікая і Малая Ужанка аб'яднаны ў в. Ужанка. З 21.4.1959 г вёска ў складзе саўгаса «Гарадзейскі», з 6.1.1964 г. ў саўгасе «Буракаводчы» (15.4.1994 перайменаваны ў эксперыментальную базу «Буракаводчая»; цэнтр пас.Ударны ). На 1.1.2001 г. 155 двароў, 344 жыхары. Дом культуры, бібліятэка, магазін, малое прадпрыемства «Беланхір», мелькамбінат, жывёлагадоўчая ферма, склады.

Захавалася каталіцкая капліца 19 ст. У 1990-я рэканструявана і асвячона ў гонар абраза Маці Божай Вастрабрамскай.

Крыніца:
В.М. Князева
Памяць. Нясвіжскі раён
Мінск, Белта, 2002

Ужанка. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Ужанка.  Капліца Маці Божай Вастрабрамскай

Ужанка. Капліца Маці Божай Вастрабрамскай (XIX-XX) Від з боку апсіды Фота © К. Шастоўскі

Ужанка.  Гаспадарчы двор

Ужанка. Гаспадарчы двор (XIX/XX) Гэты будынак – адзіны, які захаваўся ад колішняга фальварку Вужанка (05.2009) Фота © К. Шастоўскі

Каментарыі